Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D), Avrupa Atık Azaltım Haftası kapsamında elektrikli ve elektronik eşyalarda israfın önüne geçilmesi ve yeniden kullanım kültürünün yaygınlaştırılması için “İsrafı Kapatalım, Faydayı Açalım – Tamir Kafe Hareketi Başlatalım” çağrısı yaptı.
Konusunda en yüksek paydaş katılımlı girişim ve kampanya olan Avrupa Atık Azaltım Haftası, bu yıl 22-30 Kasım 2025 tarihlerinde “İsrafı Kapat, Faydayı Aç” teması ile Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya (E-atık) odaklı gerçekleştiriliyor. Bu hafta boyunca “Azalt – Yeniden Kullan – Geri Dönüştür – Geri Kazan – Bertaraf Et” şeklindeki en iyi atık yönetimi hiyerarşisinin ilk basamağı olan atık azaltımı öncelikli olmak üzere yaygın farkındalık yaratılması hedefleniyor. Bu konuda bilgi veren İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, ulusal servetimiz olan E-atık en iyi şekilde yönetilmezse insan ve doğa sağlığına zarar verebileceğini belirterek, “Hepimizin yapabilecekleri var. Haydi ‘İsrafı kapatalım, faydayı açalım, Tamir Kafe Hareketi başlatalım’” çağrısı yaptı.
İSRAFI KAPATALIM, FAYDAYI AÇALIM
SÜT-D Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, “Gün boyu bulunduğumuz yerlerde envai çeşit, küçük büyük elektrikli ve elektronik eşya bizimledir. Eşyalarımızı satın almadan başlayarak, faydalı kullanım ömrünü tamamladı diyene dek geçen sürede yapacaklarımız var. Ürün satın alırken enerji verimli, onarılabilir, uzun ömürlü seçimler yapmalıyız. Bizim için ‘bozuldu’ ya da ‘ömrü bitti’ dediğimiz bir eşya, örneğin bir akıllı telefon, mutlaka onarıma ve yeniden kullanıma girmelidir. Yeniden kullanım/onarım kültürü sürdürülebilir yaşamın gereğidir. Böylece E-atık azaltımı yaparız.
Ardından E-atık, işlenmek üzere yerli ham madde olarak döngüsel ekonomide değer yaratmaya mevzuata uygun şekilde girmelidir. E-atık yapısında, insan ve doğa sağlığı için zararlı, tehlikeli ve karmaşık bileşenler bulunabilirken; aynı zamanda geri dönüştürülebilir/kazanılabilir kritik ham maddeler ile nadir toprak elementleri de yer alabilir. Bu nedenlerle E-atık için ‘İsrafı Kapatalım, Faydayı Açalım.’ Hem ekolojik hem de ekonomik kazancımız olsun. Eyleme geçmeliyiz. Aynı eşyalarımız için elektrik aç/kapa anahtarı kullanımı gibi… Kolay, başarabiliriz; başlamak gerek.” vurgusunu yaptı.
TAMİR KAFE HAREKETİ BAŞLASIN
Dr. Karaosmanoğlu, “Tamirciler giderek kayboluyor. Küresel Tamir Kafe Hareketi ile gençlere eşyalarına yeni bir gözle bakma, tamir etme becerisi kazandırılıyor. Hem ihtiyaç olan alet ve malzemelerin bulunduğu kafelerde hem de okullardaki derslerde, uzman gönüllülerle eşyaların ömrü uzatılırken sürdürülebilir yaşam kültürü kazandırılıyor. Tamir Kafe’de farklı eşya tipleri bir arada onarılabileceği gibi elektrikli elektronik eşya odaklı da kurulabilir.
Hâlen Tamir Kafe Hareketi ile 3.791 kafede 56.865 gönüllü ayda 68.238 eşyayı tamir etmektedir. Marmara Belediyeler Birliği’nin Türkiye Koordinatörü olduğu Avrupa Atık Azaltım Haftası sürerken Hırvatistan ve Portekiz’de yenileri açılıyor. Türkiye’den ise kayıtlı bir katılım yok.” bilgisini vererek, ülkemizde de yeniden kullanım/onarım yerel kültürünün yaratılması için muhtarlar, belediye başkanları, elektrikli elektronik eşya üreticileri ve sektörel derneklerin öncülük yapabileceğini vurguladı ve “Tamir Kafe Hareketi başlatalım” dedi.
SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TÜKETİM DERNEĞİ (SÜT-D)
SÜT-D, sürdürülebilir üretim ve tüketim konusunda toplumda güçlü etki yaratmak amacıyla faaliyetler yaparak; en iyi enerji, su ve atık yönetimi ile kaynak verimliliği, mevcut en iyi teknolojilerin kullanılması; çevre kirliliği, iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik kaybı ile mücadele edilmesi; insan ve doğa dostu sürdürülebilir yaşam kültürü ile sürdürülebilir kalkınma farkındalığının artırılması için çalışarak bilgi ve kapasite oluşturmak hedefiyle 2013 yılında kamu, iş dünyası ve akademi temsilcilerince kuruldu. SÜT-D etkinliklerinde akademi, eğitim kurumları, iş dünyası, medya, resmi erk, sivil toplum örgütleri ve yerel yönetimler ile yakın iş birliğinde olmayı; “Sürdürülebilirlik Yönetimi”nin sosyal ve teknik yönleriyle uğraş vermeyi öncelikli görmekte, bugün ve yarın da insanoğlunun refah ve konforu için sivil toplumun yeşil ve mavi gücünü sunmaktadır.
