Küresel otomobil pazarının yaklaşık üçte ikisini oluşturan üç büyük araç pazarındaki (Çin, AB, ABD) toplam şarj edilebilir otomobil (BEV + PHEV) satışları 2024’te 16,2 milyona ulaştı ve yüzde 30’luk bir pazar payına sahip oldu. Bu rakam, 2023’teki elektrikli araç satışlarından neredeyse 3,5 milyon daha yüksek. Bu artışı bilhassa Çin’deki yıl sonu satış artışıyla teşvik edilen dördüncü çeyrek satışları destekledi. Bu üç ana bölgedeki toplam otomobil satışları ise 2024’te 54 milyona ulaştı. Bu rakam, 2023’tekinden yaklaşık 2 milyon (+%3,6 yıllık) daha fazla.
2024 Elektrikli Araç Satışlarından ana Çıkarımlar
Elektrikli araç pazarı hala Çin tahakkümü altında.
Üç ana bölgeden Çin pazarı, 2024’te satılan tüm şarj edilebilir araçların %75’ine tekabül ediyor. Avrupa, toplam EV satışlarının %15’ini oluştururken, ABD 2024’te yalnızca %10’unu oluşturdu.
PHEV’lerin artan payı
2024’te, üç ana bölgede PHEV satışları yıllık yaklaşık %60 (2,3 milyon adet) artarken, BEV satışları %13 (1,2 milyon) arttı. Özellikle Çin’de PHEV satışları neredeyse iki katına çıktı. PHEV satışlarının 2024’te düştüğü tek bölge Avrupa oldu.
ICE (içten patlamalı motor) durgunluğu 2024’te de devam etti
ICE (şarj edilemeyen hibrid dahil) araç satışlarının 4. çeyrekte yıllık olarak marjinal de olsa bir kez daha düşmesi göz önüne alındığında, şarj edilebilir araçların pazar payı %34,6’lik yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Genel olarak, 2024 için bu üç pazardaki ICE satışları yıllık bazda %3,6 düştü.
Avrupa: Satışlar 2024’te biraz arttı ancak herkesin aklında emisyon düzenlemesi var
AB27’deki toplam şarj edilebilir otomobil satışları 2024’un dördüncü çeyreğinde 660.000’e ulaştı, yıllık %3’lük hafif bir artışla toplam otomobil satışlarının %25’ini temsil etti. BEV satışları 4. çeyrekte yıllık yaklaşık 10.000 artarak 440.000 oldu ve toplam otomobil satışlarının %17’sini oluşturdu, PHEV satışları ise yıllık %4 artarak 220.000’e çıktılar. Yılın tamamında BEV satışları 1,65 milyon (+%7,2 yıllık) olurken, PHEV’ler ise %4,7 düşüşle 770.000’e geriledi.
2024 boyunca tekrarladığımız görüşlerden biri, Avrupalı üreticilerin mevcut emisyon hedeflerini rahatça karşılayabildikleri için, yeni emisyon hedefinin yürürlüğe gireceği 2025 yılından önce BEV satışlarını bilinçli azaltıp daha kazançlı ICE satışlarını artırdıklarıydı.
Almanya, 2024’te 572.000 şarj edilebilir otomobil satarak Avrupa’nın en büyük şarj edilebilir otomobil pazarı tacını korudu, ancak bu rakam 2023’e oranla %18’lik bir düşüşe tekabül ediyor. Almanya’nın EV satışlarındaki düşüş, toplam araç satışlarında 2,84 milyondan 2,82 milyona azalma ile birlikte geldi.
İngiltere’de 2024’te 382 bin BEV satıldı. Bu rakam ile İngiltere Almanya’yı kılpayı da olsa geride bırakarak 2024’te Avrupa’nın en büyük BEV pazarı oldu. İngiltere BEV satışlarındaki artışın nedeni, üreticilerin satışlarının belli oranının BEV olmasını şart koşan sıfır emisyonlu araç (ZEV) yönetmeliği.
2024’te Norveç’teki yeni araç satışlarının %89’u BEV’ler, toplam araç satışlarının yaklaşık %92’si şarj edilebilir modeller oldu. Ülke, 2016’dan beri 2025 yılına kadar tüm yeni araç satışlarının sıfır emisyonlu (BEV veya FCEV) olmasını hedefliyordu; bu hedef bu yıl karşılanabilir.
Tüm gözler daha sıkı 2025 emisyon düzenlemesinde
Bu yıl, AB’de yeni bir emisyon hedefi (93,6 g CO2/km, önceki hedef 114 g CO2/km) yürürlüğe giriyor.
Her ne kadar hedef hakkında Avrupalı otomobil üreticileri ile AB komisyonu arasındaki sürtüşme devam etse de, Avrupalı üreticilerin bu hedefi yakalamak için birleştirme, EV paylarını şişirmek için toplam satışları azaltma ve EV satışlarını artırma gibi mevcut stratejilerin bir karışımını kullanacaklarını düşünüyoruz. Neticede 2025’te BEV pazar payının yüzdesel olarak artacağını düşünüyoruz. Ek olarak üreticilerin hedeflere ulaşmak için daha az toplam araç satma taktiğini benimseyebileceklerini de belirtelim.
ABD: EV satışları 2024’te 1,5 milyonu aştı ve 4. çeyrekte yeni bir çeyrek rekoru kırdı
ABD’de toplam şarj edilebilir otomobil satışları 2024’ün 4. çeyreğinde 430.000’e (yıllık +%7,3) yükseldi ve çeyrekte satılan toplam araçların %10,3’ünü temsil etti. Daha da önemlisi, bu büyüme ABD şarj edilebilir araç pazarının yaklaşık %80’ini oluşturan BEV satışlarındaki artışın sonucuydu.
ABD’de, 2024’te 1,57 milyon pluğ-ın araç satıldı (+%7,7 yıllık) ve bu da toplam yıllık araç satışlarının %9,8’ini oluşturdu. ABD’nin araç pazarında toplam satışlar 350.000 artarak 15,85 milyona çıktı.
2024, pazar hacminin arttığı yıldı
2024’te Tesla, 2023’e göre 37.800 daha az satış hacmiyle herhangi bir üreticinin yıllık en büyük düşüşünü gördü ve toplam ABD satışları 634.000’e geriledi. Bu da Tesla’nın toplam yıllık EV pazar payının yaklaşık on yıldır ilk kez %50’nin altına (%48,7’ye) düşmesi demek. Bununla birlikte Tesla, toplam satışlar bakımından en büyük üretici olmaya devam ediyor. Model Y ve Model 3, sırasıyla 372.000 (-%6 yıllık) ve 190.000 (-%17,4 yıllık) satışla 2024’te ABD’de en çok satan iki şarj edilebilir araç oldu.
2025’te nelere dikkat edilmeli: Trump faktörü, elektrikli araç teşvik değişiklikleri
Görüşümüze göre, mevcut 7.500 dolarlık elektrikli araç vergi kredisinin kaldırılması, 2025’te EV satışlarını en çok düşüren şey olma potansiyeline sahip. Ancak vurgulanması gereken önemli noktalar var:
Araç teşviğinin tamamen kaldırılması, Kongre’de oylama yapılmasını gerektirecektir. Görüşümüze göre, krediyi iptal etmek için Trump’ın yeterli desteğe sahip olduğundan emin olmak için biraz zamana ihtiyacı olacak. Trump bu yolu seçerse, elektrikli araç teşviklerin en erken 2. çeyreğin sonuna kadar yürürlükten kaldırıldığını görmeyiz, yürürlükten kaldırma büyük ihtimalle 2026’ya sarkar.
Trump’ın Kongre aracılığıyla kredileri yürürlükten kaldırmanın zorluğu göz önüne alındığında elinde başka siyasi ve yasal araçlar var. Her halükarda, sübvansiyonların sona ermesinin beklendiği birçok ülkede olduğu gibi, sübvansiyonların bitişinden önceki aylarda elektrikli araç satışlarında bir artış görmek mümkün olabilir.
Çin: Çin 2024’te 12 milyondan fazla EV satarak daha fazla rekor kırdı
2024’ün 4. çeyreğinde Çin’de yaklaşık 4,34 milyon şarj edilebilir otomobil satıldı, bu tüm zamanların çeyreklik rekoru ve %46 yıllık artış anlamına geliyor. Bu satışlar toplam araç satışlarının %49’unu oluşturarak %50 eşiğine giderek yaklaştı. BEV satışları, 4. çeyrekte 2,54 milyon (yıllık %26) ile toplam satışların %28,6’sini oluştururken, PHEV’ler bir kez daha %20,3’lük pazar payı ve 1,8 milyon satışla yıllık %88 daha yüksek bir performans gösterdi.
2024 yılı tamamında Çin, 2023’e göre yaklaşık dört milyon daha fazla olmak üzere 12,2 milyon şarj edilebilir otomobil sattı. Sadece üç ana elektrikli araç pazarını ele aldığımızda, Çin tüm elektrikli araç satışlarının %75’ini ve küresel olarak tüm elektrikli araç satışlarının %70’inden fazlasını oluşturdu.
PHEV’ler bir kez daha satıştaki ana unsur
Çin’in PHEV segmentinde 4. çeyrekte yıllık %88 büyümesi neticesinde, PHEV satışları 4. çeyrekte toplam elektrikli araç satışlarının %41,5’ini oluşturarak 2023’ün 4. çeyreğine göre 10 puan arttı.
Çin’deki PHEV’lere yönelik artan tüketici talebinin en büyük faydası BYD’ye oluyor. Şirket 2024’te 4,27 milyonluk (+%41 yıllık) yeni bir satış rekoru kırdı. BEV satışları yıllık bazda %12 artarak saygın bir 1,8 milyona ulaşırken, bu büyüme seviyesi PHEV satışlarındaki yıllık bazda %73’lük büyümeyle 2,49 milyona ulaşarak BEV’leri geride bıraktı.
Mühim bir soru, Çin’in elektrikli araç pazarının bu satış büyüme ivmesini sürdürüp sürdüremeyeceği. Kısa cevap “muhtemelen hayır”. Dünyanın geri kalanıyla birlikte, üç ana bölgede satışlarının yıllık yüzde büyümesinin sürekli olarak yavaşlamasını bekliyoruz.
Dahası, tarifeler Çin ihracatını etkiliyor. AB, 30 Ekim’de üretici başına tarifeler uyguladı. Sonuç olarak, toplam Çin elektrikli araç ihracatı Kasım ayında yıllık yaklaşık %14 düştü, Eylül ayında tarifelerin beklentisiyle yıllık %15 arttı. Ancak, Aralık ayında ihracat 134.000 elektrikli araç ihracatına (+%21 yıllık bazda) yükseldi. Aralık ayı ihracatının yaklaşık %30’u AB’ye yapıldı, bu da tarifelerle bile Çin elektrikli araçlarının hala rekabetci olabileceğini gösteriyor.
Çin EV ihracatının mevcut seviyelerden büyümesi zor. Tarifeler bunun bir nedeni, ancak hedef pazarlarda üretime yatırım yapan Çinli otomobil markaları da bir etken olacak. Çin dışında yedi önerilen üretim tesisiyle BYD liderliğinde, Çinli markaların denizaşırı üretim kapasitesi anakara Çin’den ihracatı sınırlayacak.
Diğer Bölgeler:
Latin Amerika: Bölgede elektrikli araç satışları için birden fazla parlak nokta oldu. Brezilya’da, 2023’te yaklaşık 52.000’e ulaşan EV satışlarındaki artışın ardından, 2024 için çıta yüksekti. Ancak, satışlar bir kez daha fırladı ve yıllık %130 gibi etkileyici bir artışla 125.000 satışa ulaştı. Satışları büyüten, toplam elektrikli araç satışlarının yaklaşık %90’ini oluşturan Çinli üreticilerden gelen uygun fiyatlı modelleri. Bu, Brezilya’nın Ocak 2024’te yerli üretimi teşvik etmek amacıyla koyduğu %18’lik BEV ithalat tarifesi ve %20’lik PHEV tarifesine rağmen böyle.
Hindistan: Toplam 4. çeyrek elektrikli araç satışları (2-3 tekerlekliler dahil) yaklaşık 555.000 (yıllık +%28) olurken, toplam 2024 satışları 1,94 milyon (yıllık +%27) oldu. Bu 1,94 milyon elektrikli araç satışının yaklaşık 107.000’i binek otomobillerdi (yıllık +%23). Hindistan’ın elektrikli araç binek otomobil pazarı küçük kalırken (toplam otomobil satışlarının %2,9’u) 2025’te büyümeye devam etmesini bekliyoruz. Hyundai Creta EV veya yerli üretici Mahindra’nın BE.05 modeli gibi çeşitli yeni modellerin piyasaya sürülmesi tüketici tercihini ve dolayısıyla talebi artıracaktır.
Kanada: Kanada’daki elektrikli araç satışları, Ocak-Eylül ayları arasında toplam araç satışlarının yaklaşık %13,4’unu oluşturarak 190.000’e ulaştı. Son 3. çeyrek verileri, BEV satışlarının yıllık bazda yaklaşık %28 artarak 56.000 araca ulaştığını ve artık toplam satışların yaklaşık %12’sini oluşturduğunu gösterdi. Bu büyümenin çoğu, 2019’da uygulanan Canda’nın iZEV sübvansiyon programına atfedilebilir. Ancak programa aşırı talep nedeniyle şu anda ara verildi.
Tayland: Tayland’daki toplam BEV satışları 2024’te yaklaşık 70.000’e ulaştı ve 2023’teki göz yaşartıcı büyümenin ardından %7’lik bir yıllık düşüş yaşandı. Düşüş, Kasım 2023’te sübvansiyonların kaldırılmasının ardından ekonomik koşulların kötüleşmesiyle zayıf tüketici talebiyle birleşti. Yine de toplam araç satışlarındaki düşüş nedeniyle BEV’lerin pazar payının 2024’te %10’dan %12’ye çıktığ vurgulanmalı.
Türkiye: 2024’te ilk kez, Türkiye’deki BEV satışları %10’lük bir pazar payına ulaşarak 125.000’e ulaştı. Daha iki yıl önce 2022’de sadece %1’lik bir BEV payı olduğunu hatırlamakta fayda var. Ülkenin 16,2 milyonluk araç filosunun yaklaşık %1,1’i artık tamamen elektrikli. TOGG geçen yıl yaklaşık 30.000 adet sattı, ardından Nisan 2024’te daha düşük akü kapasitesine sahip “Türkiye’ye özgü” bir model tanıtan Tesla geldi ve bu da markanın satışlarını 2024’te yaklaşık 11.000 araca çıkardı.
