Avrupa’daki elektrik iletim sistemi operatörleri, 12 Ağustos’ta gerçekleşecek güneş tutulmasının fotovoltaik (PV) elektrik üretiminde 9,7 gigavata kadar geçici düşüşe yol açabileceği beklentisiyle sistem güvenliğini korumaya yönelik hazırlıklarını tamamladı.
AA muhabirinin Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı’nın (ENTSO-E) açıklamasından derlediği bilgilere göre, Ay’ın Güneş’in önünden geçmesiyle Avrupa’nın geniş bölümünde güneş enerjisinden elektrik üretimi geçici olarak azalacak.
Açık gökyüzü koşullarında Avrupa genelindeki PV üretiminde 9,7 gigavata kadar düşüş yaşanabileceği hesaplanırken, üretimdeki hızlı ancak öngörülebilir değişimin Orta Avrupa Yaz Saatiyle 19.15-21.30 arasında gerçekleşmesi bekleniyor.
Güneş kaynaklı elektrik üretiminde en yüksek etkinin İspanya ve Almanya’da görülmesi öngörülüyor.
Güneş tutulmasının elektrik sistemi açısından temel etkisini, üretimde yaşanacak geçici azalmanın yanı sıra bu değişimin kısa sürede gerçekleşmesi oluşturuyor. Elektrik sisteminde üretim ve tüketimin sürekli dengede tutulması gerektiğinden, güneş enerjisi üretimindeki hızlı değişimler sistem operatörlerinin gerçek zamanlı yönetiminde önem taşıyor.
Tutulmanın ilerlemesiyle güneş üretiminin azalması, ardından Ay’ın Güneş’in önünden çekilmesiyle üretimin yeniden yükselmesi bekleniyor. Böylece sistem operatörlerinin hem üretimdeki düşüşü hem de tutulma sonrasındaki hızlı toparlanmayı yönetmesi gerekecek.
SİSTEM OPERATÖRLERİNDEN KOORDİNELİ ÖNLEMLER
ENTSO-E ve Avrupa’daki iletim sistemi operatörleri, tutulma sırasında elektrik sisteminin güvenli ve istikrarlı işletilmesi amacıyla bir dizi koordineli önlem aldı.
Bu kapsamda kontrol merkezlerindeki operatörler tutulmanın beklenen etkileri konusunda önceden bilgilendirildi. Elektrik piyasası katılımcılarına da güneş enerjisi üretiminde öngörülen düşüşe ilişkin bilgi verildi.
Yerel sistem operatörlerinin gerçek zamanlı karar alma süreçlerini desteklemek amacıyla meteoroloji hizmet sağlayıcılarından ek ve güncellenmiş fotovoltaik üretim tahminleri sağlanıyor.
İletim sistemi operatörleri ayrıca tutulmanın yaşanacağı dönemde operasyonel esnekliği mümkün olan en yüksek seviyede tutmak amacıyla planlı şebeke kesintilerinden kaçınıyor.
ENTSO-E de hazırlıkları koordine etmek, gelişmeleri takip etmek ve tutulma öncesi ile sonrasında Avrupa’daki sistem operatörleri arasında bilgi alışverişini sağlamak üzere özel görev gücünü devreye aldı.
GÜNEŞ ENERJİSİNİN AB ÜRETİMİNDEKİ PAYI YÜZDE 13
ENTSO-E’ye göre, güneş enerjisi Avrupa elektrik üretim yapısının önemli unsurlarından biri haline gelirken, 2025’te Avrupa Birliği’nin toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturdu.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik sistemindeki payının artmasıyla hava koşulları ve doğal olaylardan kaynaklanan kısa süreli üretim değişimlerinin önceden tahmin edilmesi ve yönetilmesi de şebeke güvenliği açısından daha önemli hale geliyor.
ENTSO-E, Avrupa’nın enerji dönüşümünü sürdürmesiyle yenilenebilir üretimdeki kısa vadeli dalgalanmalara hızlı yanıt verebilme kapasitesinin güvenli, güvenilir ve verimli elektrik sistemi işletiminin temel unsurlarından biri olacağını belirtiyor.
Ağ, bünyesindeki 40 iletim sistemi operatörü 36 ülkeyi temsil ederken, bu operatörler Avrupa’nın birbirine bağlı elektrik sisteminin güvenli ve koordineli işletilmesinden sorumlu bulunuyor.
