Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binalarda enerji verimliliğini artırmak ve uygulama birliğini sağlamak amacıyla önemli düzenlemeler getirdi. Yeni yönetmelikle enerji kimlik belgesi süreçlerinden yalıtım projelerine kadar birçok alanda değişiklik yapıldı.
24 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile bina projelerinde enerji verimliliği uygulamalarını ilgilendiren birçok hükümde kapsamlı revizyonlar gerçekleştirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeler, hem yeni yapıların hem de mevcut binaların enerji performansı süreçlerine önemli etkiler getirecek.
ENERJİ KİMLİK BELGESİ UZMANI TANIMLANDI
Yönetmelikte yapılan değişiklikle “Enerji kimlik belgesi uzmanı” terimi tanımlanarak enerji performansı alanında yetkili kişi ve kuruluşların sorumluluk alanları genişletildi. Buna göre, Enerji kimlik belgesi uzmanları, sadece belge düzenlemekle kalmayacak, aynı zamanda bina projeleri ile belge uyumluluğundan da doğrudan sorumlu olacak. Projelerde tespit edilen aykırılıklar, yapı ruhsatı veren idarelere bildirilecek, aykırılık giderilmeden belge düzenlenemeyecek. Eğitim veren kurumlar, BEP-TR sistemine tanımlanan uzmanların bilgilerinden sorumlu tutulacak.
PROJELERE ÖN HESAP SONUÇ FORMU ZORUNLULUĞU GETİRİLDİ
Mevcut ve yeni binaların mimari, mekanik ve aydınlatma projelerine ilişkin önemli bir yenilik de “Ön Hesap Sonuç Formu” zorunluluğu oldu. BEP-TR yazılımı üzerinden hazırlanan bu form, yapı ruhsatı başvurusunda sunulacak belgeler arasına girdi. Ancak avan proje üzerinden ruhsat alınan durumlarda bu form aranmayacak.
ISI YALITIMINDA CAM ORANI VE YAZ TASARIMI ŞARTLARI GENİŞLETİLDİ
Yönetmelikte ısı kayıplarına karşı alınacak tedbirlerde de güncellemeler yapıldı. Buna göre, Dış yüzey camlama oranı yüzde 60’ı geçen binalarda, pencere ve dış yüzey elemanlarının ısıl geçirgenlik katsayılarının TS 825 standardına uygun olması zorunlu hale getirildi.
Yaz aylarında istenmeyen güneş kazançlarını önlemek için mimari tasarımda gölgelendirme veya benzeri önlemler alınacak.
MERKEZİ VE BÖLGESEL SİSTEMLER ÖN PLANDA
Enerji performansı artırıcı sistemlerde merkezi çözümlerin yanı sıra bölgesel sistemler de artık yönetmelik kapsamına alındı. Merkezi veya bölgesel ısıtma ve soğutma sistemleri, ilgili tanım ve hesaplamalarda ayrı ayrı dikkate alınacak.
Yenilenebilir enerji ile destekli merkezi sıcak su sistemleri, yapı inşaat alanı 2 bin metrekare üzerindeki konaklama dışı yapılarda zorunlu hale getirildi.
YALITIM UYGULAMASI VE BELGE UYUMU TAKİBE ALINDI
Yapı ruhsatı, projeler ve enerji kimlik belgeleri arasında uyum sağlanması için hem kamu hem özel sektör tarafında sorumluluklar yeniden tanımlandı. Bundan böyle, enerji kimlik belgesi düzenlemeleri, ruhsat ve ısı yalıtım raporuyla tam uyumlu olacak.
İdareler ve yapı denetim kuruluşları, bu belgelerin birbiriyle tutarlılığını sağlamakla yükümlü olacak. Uyum sağlanmadığı takdirde enerji kimlik belgesi düzenlenmeyecek.
DENETİM MEKANİZMASI GENİŞLETİLDİ
Enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar ve uzmanlara yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Yönetmeliğe göre, Bakanlık veya yetkilendirdiği kurumlar, periyodik ve şikâyet üzerine denetim yapabilecek.
Belge düzenlemeye esas bilgi ve belgeler, geçerlilik süresi boyunca saklanacak.
Denetim için bilgi sağlamayan kuruluşların BEP-TR erişimleri geçici olarak durdurulabilecek.
KAPSAM DIŞI YAPILAR BELİRLENDİ
Enerji kimlik belgesi zorunluluğu kapsamı da yeniden düzenlendi. Buna göre,
Savunma amaçlı yapılar, gizlilik arz eden kamu binaları ve yapı inşaat alanı bin metrekarenin altında kalan mücavir alan dışı yapılar bu kapsam dışında tutuldu.
GEÇİŞ SÜRECİ TANIMLANDI
Yönetmeliğe eklenen geçici maddeler ile mevcut başvurular ve ihalesi yapılmış kamu projeleri için eski hükümlerin uygulanması sağlandı. Bu kapsamda, 30 Haziran 2025’ten önce ruhsat başvurusu yapılmış yapılar ile ihalesi alınmış kamu projeleri için geçiş hükümleri uygulanacak.
Yönetmeliğin büyük bölümü 24 Haziran 2025 tarihi itibarıyla yürürlüğe girerken, 8, 9, 13 ve 19’uncu maddelerdeki bazı hükümler 30 Haziran 2025 itibarıyla geçerli olacak.
