Nükleer tesis ve maddelere yönelik tehditlerin sistematik biçimde tespit edilip yönetilmesini amaçlayan Tasarıma Esas Tehdit (TET) Komisyonu kuruldu.
Nükleer Düzenleme Kurumu’nun koordinasyonunda faaliyet gösterecek olan “Tasarıma Esas Tehdit Komisyonu” Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Nükleer Emniyet Yönetmeliği kapsamında kuruldu. Komisyonun görev, yetki, işleyiş ve karar alma mekanizmaları, Resmi Gazete’de yayımlanan “TET Komisyonu Çalışma Usul ve Esasları” ile belirlendi.
KOMİSYONUN KURULUŞ AMACI VE YASAL DAYANAĞI
Komisyonun temel amacı, nükleer tesis ve nükleer maddelere yönelik saldırı, sabotaj, hırsızlık ve diğer kötü niyetli girişimleri öngörerek, bu tehditlerin analizine dayalı bir “Tasarıma Esas Tehdit Belgesi” hazırlamak. Bu belge, fiziksel koruma sistemlerinin temelini oluşturacak. Düzenleme, 95 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 11 Haziran 2024 tarihli Nükleer Emniyet Yönetmeliği’ne dayanıyor.
KAPSAM VE TANIMLAR
Komisyon, yalnızca Nükleer Düzenleme Kurumu’nu değil, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, MİT ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı dahil olmak üzere pek çok kurum ve kuruluşu kapsıyor. Yönetmelikte TET, TET Belgesi, Komisyon ve Üye gibi kavramlar net biçimde tanımlandı.
KOMİSYON ÜYELERİ KİMLERDEN OLUŞACAK?
Komisyon, kurum başkanlığında, adı geçen bakanlık ve kurum temsilcilerinden oluşuyor. Her kurum, daire başkanı veya üstü seviyede bir asil ve bir yedek üye bildirebilecek. Üyelerin görev sürekliliği olacak. Mazeret durumlarında ise yazılı bilgilendirme ile yedek temsilciler toplantılara katılacak. Üyeler, kurumlarını temsilen görüş bildirecek ve TET belgesi kapsamındaki koordinasyondan sorumlu olacaklar.
SEKRETARYA DESTEĞİ
Toplantı öncesi yazışmalar, gündemlerin toplanması ve üyelerin belirlenmesi Nükleer Düzenleme Kurumu’nun ilgili daire başkanlığınca yürütülecek. Toplantı sonrası tutanakların hazırlanması, imzalanması, ilgili kurumlara dağıtılması ve TET Belgesi onay süreci de yine sekretarya sorumluluğunda olacak.
TÜM SÜREÇ DÜZENLENDİ
Toplantı gündemi Komisyon Başkanı’nın onayıyla belirlenecek. Üyeler önerilerini en az üç hafta önceden sunabilecek. Tüm gündem maddeleri görüşülmeden toplantılar tamamlanmayacak. Gerekli hallerde olağanüstü toplantı yapılacak. Toplantılar Kurum yerleşkesinde yapılmakla birlikte ihtiyaç halinde farklı bir yerde de gerçekleştirilecek.
OYLAMA USULÜ VE KARAR ALMA YÖNTEMİ
Kararlar, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla ve el kaldırmak suretiyle oylanarak alınacak. Görüşmeler tamamlandıktan sonra oylamaya geçilecek. Tutanaklar toplantı sonunda imzalanacak ve tüm belgeler üyelerle resmi yazıyla paylaşılacak.
KOMİSYON GİZLİLİK ESASINA GÖRE ÇALIŞACAK
Komisyon çalışmaları gizlilik esasına dayanacak. Toplantı odalarına ses veya görüntü kaydeden cihazlar sokulamayacak. Tüm belgeler “Gizli” gizlilik derecesine sahip olacak. Komisyon üyeleri belgeleri yalnızca “bilinmesi gereken” ilkesi kapsamında kullanabilecek. Belge ve bilgiler, kurum içi erişimle sınırlı kalmak zorunda olacak.
ÖNGÖRÜLMEYEN DURUMLARDA YETKİ KURUMDA OLACAK
Yönetmelikte öngörülmeyen durumların ortaya çıkması halinde, nasıl devam edileceğine Nükleer Düzenleme Kurumu karar verecek. Ayrıca yönetmeliğin tüm hükümleri Kurum Başkanı tarafından yürütülecek.
TET BELGESİ NASIL HAZIRLANACAK?
EK-1 bölümünde “Tasarıma Esas Tehdit Belgesi Geliştirme Süreci” beş adımda açıklandı:
Tehditlerin elenmesi: Saldırı hedefleri, fiziksel ve siber tehditler belirlenecek, yetenek ve motivasyon analizleri yapılacak.
Tehditlerin harmanlanması: Tehditler başlıklara ayrılacak, değerlendirilerek tehdit kombinasyonları oluşturulacak.
Tehditlerin değiştirilmesi: Muhafazakâr yaklaşım, maliyet-fayda dengesi ve kamuoyu kabul edilebilirliği gibi faktörlerin değerlendirilmesiyle tehditler yeniden yapılandırılacak.
Tesislere özel uyarlama: Tesisin sahası, tasarımı, işletme prosedürleri, taşıma rotaları gibi özel riskler dikkate alınacak.
Belgenin tamamlanması: Gerekli görülmesi halinde kurum görüşleri alınarak Komisyon tarafından tehditlerin niteliği, kapasitesi ve saldırı biçimleri belirlenecek.
