Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, Bloomberg HT’de yayınlanan Gelecek Enerji programında, beşinci tarife döneminin sadece yeni yatırımları değil, bakım, dijitalleşme ve tüketici memnuniyetini merkeze alan bir dönüşüm sürecini kapsadığını söyledi.
Raşit Kırkağaç / İstanbul
Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, Bloomberg HT ekranlarında yayınlanan Gelecek Enerji programında yaptığı değerlendirmede, elektrik dağıtım sektörünün beşinci tarife uygulama dönemine güçlü bir altyapı birikimiyle girdiğini belirterek, bu dönemin enerji dönüşümüne hazırlık açısından kritik olduğunu ifade etti.
Erdoğan, beşinci tarife dönemini doğru anlamak için dördüncü tarife dönemine bakmak gerektiğini vurgulayarak, elektrik dağıtım şirketlerinin son dört tarife dönemi boyunca yaklaşık 20 milyar dolar yatırım gerçekleştirdiğini söyledi.
10 YILDA 408 BİN KİLOMETRE YENİ HAT
Söz konusu yatırımların sahadaki karşılığının net biçimde görüldüğünü belirten Erdoğan, 2014 2024 döneminde elektrik dağıtım şebekesine 408 bin kilometre yeni hat eklendiğini, bunun dünya çevresini her yıl bir kez dolaşabilecek uzunlukta bir altyapı anlamına geldiğini kaydetti. Bu hatların yaklaşık 200 bin kilometresinin yer altı şebekesi olarak inşa edildiğini aktaran Erdoğan, Türkiye genelinde toplam dağıtım hattı uzunluğunun 1 milyon 491 bin kilometreye ulaştığını ifade etti.
Son 10 yılda 12 milyon yeni kullanıcının sisteme dahil edildiğini belirten Erdoğan, bugün yaklaşık 51 milyon tüketiciye elektrik dağıtım hizmeti sunulduğunu söyledi. Aynı dönemde trafo sayısının 360 binlerden 557 binlere çıktığını kaydeden Erdoğan, kayıp kaçak oranlarının ise yüzde 18,5’ten yüzde 9 seviyelerine gerilediğini vurguladı.
“BEŞİNCİ TARİFE DÖNEMİNDE AKILLI ŞEBEKE VE BAKIM ONARIM ÖNE ÇIKACAK”
Ocak ayı itibarıyla beşinci tarife uygulama dönemine girildiğini hatırlatan Erdoğan, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun bu dönemde daha yüksek yatırım ihtiyacı öngörmesinin temel nedeninin, küresel ölçekte hızlanan enerji dönüşümü olduğunu söyledi. Bu dönüşümün merkezinde elektriğin yer aldığını belirten Erdoğan, beşinci tarife döneminde belirlenen yatırım tavanlarının, yalnızca klasik şebeke genişletme ve yenileme yatırımlarını değil, akıllı şebeke kurgusunu da kapsadığını ifade etti.
Yeni dönemin aynı zamanda güçlü bir bakım dönemi olacağını dile getiren Erdoğan, özellikle kesintilerin önceden tahmin edilmesi ve asgari düzeye indirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Elektrik kesintilerinin ne tüketiciler ne de dağıtım şirketleri tarafından istenmediğini belirten Erdoğan, her kesintinin şirketler açısından kalite hedefleri ve gelir kaybı anlamına geldiğini kaydetti.
HIZLI KENTLEŞME VE YAPISAL ZORLUKLAR
Türkiye’de hızlı kentleşme ve kentsel dönüşümün şebeke işletmeciliğini zorlaştırdığını vurgulayan Erdoğan, kısa sürede nüfusu katlanan bölgelerde şebekenin aynı hızda dönüştürülmesinin mümkün olmadığını söyledi. Özellikle büyük şehirlerde alternatif hatlar ve ring şebeke yapıları için alan bulmanın ciddi bir sorun olduğuna dikkat çekti.
ORMAN YANGINLARI VE PLANLI BAKIM BÜTÇELERİ
Orman yangınları konusunun her yaz gündeme geldiğini belirten Erdoğan, Türkiye’de elektrik dağıtım şebekesinin yaklaşık 67 bin kilometresinin ormanlık alanlardan geçtiğini ifade etti. Resmi verilere göre orman yangınlarının yüzde 3 ila 4’ünün elektrik şebekesi kaynaklı olduğunu belirten Erdoğan, buna rağmen sektör üzerinde ciddi bir kamuoyu baskısı bulunduğunu söyledi.
Bu nedenle dördüncü tarife döneminden itibaren planlı bakım bütçelerinin oluşturulduğunu aktaran Erdoğan, beşinci tarife döneminde de bu yaklaşımın sürdüğünü belirtti. 2025 fiyatlarıyla yaklaşık 190 milyar liralık planlı bakım bütçesi ayrıldığını kaydeden Erdoğan, daha önce iki yılda bir yapılan bazı bakım ve denetimlerin artık her yıl yapılmasının istendiğini söyledi.
“TÜKETİCİ MEMNUNİYETİ GİDEREK ARTIYOR”
Tüketicinin temel beklentisinin kesintisiz, kaliteli ve düşük maliyetli enerji olduğunu vurgulayan Erdoğan, elektrik fiyatlarının dağıtım şirketleri tarafından belirlenmediğini, şirketlerin yalnızca iletim ve dağıtım hizmeti sunduğunu ifade etti.
Kesintilerle ilgili performansın doğrudan gelirle ilişkilendirildiğini belirten Erdoğan, çağrı merkezlerine yılda yaklaşık 20 milyon çağrı geldiğini, bu çağrıların yüzde 99’dan fazlasının cevaplandığını ve yüzde 94’ünün ilk 20 saniye içinde karşılandığını söyledi. TEDAŞ ölçümlerine göre çağrı merkezi memnuniyet oranının yüzde 70 seviyesinde olduğunu aktaran Erdoğan, ELDER olarak çağrı merkezini aramayan tüketicilerle de düzenli memnuniyet anketleri yaptıklarını, genel memnuniyet oranının yüzde 72, kararsızlarla birlikte yüzde 85 seviyesinde olduğunu kaydetti.
“MASS İLE İLGİLİ TÜKETİCİDEN HİÇBİR BEDEL ALINMAYACAK”
Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında tüketicilerden herhangi bir bedel alınmayacağını vurgulayan Erdoğan, sistemin yatırım tavanları içinde dağıtım şirketleri tarafından finanse edileceğini söyledi. MASS’ın yalnızca sayaç değişiminden ibaret olmadığını belirten Erdoğan, sistemin kayıp ve kaçakla mücadelede önemli bir dijital altyapı sunduğunu ifade etti.
Kayıp kaçak oranlarının beşinci tarife döneminde daha da düşürülmesinin hedeflendiğini belirten Erdoğan, bu konunun teknik olduğu kadar ekonomik, sosyolojik ve hukuki boyutları bulunduğunu da sözlerine ekledi.
ENERJİ BİLİNCİ ÇOCUK YAŞTA BAŞLIYOR
Programın sonunda iletişim çalışmalarına da değinen Erdoğan, çocuklara yönelik hazırlanan Kıvılcım ve Volkan adlı animasyon serisiyle enerji bilincinin küçük yaşta kazandırılmasının hedeflendiğini söyledi. Videoların her hafta YouTube’da yayınlandığını belirten Erdoğan, karne günü vesilesiyle öğrencilere ve öğretmenlere iyi tatiller diledi.
